اتاق 24 مجموعه ای از اخبار سیاسی، اقتصادی و اتاق بازرگانی ایران

کد: 12125
بروزرسانی: شنبه, ۰۸ مرداد ۱۴۰۱ ۲۳:۲۰

آیا خاورمیانه نقطه عطف بین آمریکا و چین خواهد بود؟

آیا خاورمیانه نقطه عطف بین آمریکا و چین خواهد بود؟
 

به گزارش اتاق 24 به نقل از الجزیره با دور شدن احتمالی ایالات متحده از خاورمیانه، آیا چین برای پر کردن این شکاف عجله خواهد کرد؟

هجده ماه پس از دوره ریاست جمهوری خود، جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده، اولین دیدار خود را در اوایل ماه جاری از خاورمیانه انجام داد - منطقه ای که زمانی در مرکز سیاست خارجی کشورش قرار داشت.

بایدن پیش از آغاز این سفر نوشت: ما باید... خود را در بهترین موقعیت ممکن برای پیشی گرفتن از چین قرار دهیم.

یک روایت رو به رشد در جامعه سیاست خارجی ایالات متحده وجود دارد که تمایل دارد خاورمیانه را به عنوان نقطه اشتعال احتمالی برای رقابت جهانی ایالات متحده و چین ببیند، زیرا ردپای چین بیشتر قابل مشاهده است.

از حوزه‌های همکاری سنتی، مانند نفت و گاز، تا به اصطلاح «جاده ابریشم سلامت»، که در آن چین از همه‌گیری COVID-19 به عنوان فرصتی برای ارائه مراقبت‌های بهداشتی به کشورهای نیازمند استفاده می‌کند، دومین اقتصاد بزرگ جهان گسترش یافته است. 

این زمینه را برای رقابت شدیدتر بین چین و ایالات متحده فراهم می کند که خاورمیانه را به شدت زیر چتر امنیت جهانی خود می بیند.

محمد ترکی السدیری، رئیس واحد مطالعات آسیایی در مرکز تحقیقات و مطالعات اسلامی ملک فیصل در عربستان سعودی گفت: همانطور که ردپای چین رشد کرده است، شرق شناسی رمانتیک نسبت به چین و این [تصور] که چین به عنوان جایگزینی بالقوه برای ایالات متحده، به عنوان یک قدرت ثروتمند برای رسیدگی به مسائل منطقه،  به روش های اساسی وجود دارد.

یوان به جای دلار؟
برخی استدلال می کنند که این می تواند خاورمیانه را به چین نزدیکتر کند، زیرا ایالات متحده تمرکز سیاست خارجی خود را به تدریج از منطقه دور می کند و تمرکز انرژی خود را از نفت دور می کند.

در ماه مارس، گزارش شد که عربستان سعودی در حال بررسی پذیرش رنمینبی چین (یوآن) به جای دلار آمریکا برای فروش نفت چین است - که یک انحراف عمده از سیستم فعلی تجارت بین‌المللی نفت مبتنی بر دلار است.

عربستان سعودی بزرگترین صادرکننده نفت خام چین است: به عنوان مثال، در سال 2021، چین 87.58 میلیون تن نفت خام از این پادشاهی وارد کرد که طبق گفته اداره کل گمرک چین، در صدر فهرست شرکای واردکننده نفت خام چین قرار گرفت.

به گفته تحلیلگران، هم عربستان سعودی و هم چین منافعی از چنین ترتیبی می بینند.

برای چین، تجارت با یوان اساسا کشور را از نوسانات ارزی و تحریم‌های احتمالی محافظت می‌کند. به گفته داون مورفی، دانشیار استراتژی امنیت ملی در کالج ملی جنگ آمریکا، که روابط چین را مطالعه می کند، از سوی عربستان سعودی، چین یک شریک تجاری بزرگ است و چنین اقدامی می تواند "درک این کشور را از نگرانی های چین نشان دهد.

با این حال، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که رقابت بین این دو قدرت بزرگ در منطقه، با وجود ارتباط خودکار خاورمیانه با نفت و گاز در دهه های گذشته، لزوماً در بخش انرژی نخواهد بود.

استبداد رو به رشد چین، برخلاف آنچه بایدن به عنوان «ارزش‌های آمریکایی» توصیف می‌کند، دور جدیدی از رقابت ایدئولوژیک شدیدتر بین ایالات متحده و چین را در خاورمیانه به راه انداخته است.

به گفته مورفی، چین با توجه به رفتارش با جمعیت مسلمان اویغور خود و سرکوب مخالفان در هنگ‌کنگ، «حمایت را در عصر چندقطبی‌های در حال ظهور تقویت می‌کند» زیرا احتمال بیشتری دارد که بتواند در شرایط برابر با ایالات متحده رقابت کند.

او گفت: چین با اطمینان از عدم حمایت سایر کشورها از جمله عربستان سعودی برای فعالیت در سین کیانگ از امنیت داخلی محافظت می کند.

منافع متقابل
به گفته تحلیلگران با این حال، هسته اصلی رقابت آمریکا و چین ممکن است فقط به همین جا ختم شود: این ایده که ایالات متحده نقش مسلط خود را در منطقه به چین می بازد، می تواند بیش از حد مورد توجه قرار گیرد و حضور چین و ایالات متحده در منطقه می توانند به راحتی برای دو طرف سودمند باشند.

گای برتون، استاد کمکی در مدرسه حکومت بروکسل، که روابط چین و خاورمیانه را به طور گسترده مورد مطالعه قرار داده است، گفت: این ایده که "ایالات متحده در خطر از دست دادن خاورمیانه به چین است" بسیار ساده انگارانه است.

برتون گفت: چین برای مدت طولانی [در خاورمیانه] حضور داشته است و ردپای اقتصادی آن فراتر از بخش انرژی گسترش یافته و به سمت دیجیتال، مراقبت های بهداشتی و املاک و مستغلات رفته است. اما این بدان معنا نیست که آنها [کشورهای خاورمیانه] آمریکا را رها می کنند: آنها روابط خوبی با چینی ها دارند، اما انتظار ندارند چینی ها جایگزین آمریکایی ها شوند.

به گفته کارشناسان، همانطور که از تلاش های بایدن برای تشکیل یک ائتلاف امنیتی که شامل اسرائیل و عربستان سعودی برای مبارزه با ایران می شود، مشهود است، آمریکا همچنان در جنبه امنیتی منطقه بسیار بیشتر از چین سرمایه گذاری می کند و این به این زودی ها تغییر نخواهد کرد. 

مورفی گفت: ردپای چین در خاورمیانه اقتصادی است و نه امنیتی. 

چین در گذشته به طور قابل توجهی از حضور امنیتی آمریکا سود برده است: از عراق تا کویت، پیش‌فرض گسترش سرمایه‌گذاری چین بر امنیت و ثبات آن کشور استوار است. به گفته برتون، از این نظر، منافع ایالات متحده و چین در زمینه های خاصی همگرا می شوند.

در همین حال، چین مدت‌هاست که توانایی خود را برای توسعه روابط قوی با کشورهای مختلف که گاهی اوقات خود مخالف هم هستند، به ویژه عربستان سعودی و ایران - دو تن از بزرگترین شرکای چین در منطقه - تبلیغ کرده است.

چین تاکنون در حفظ سیاست خارجی متعادل خود و حفظ روابط مثبت با کشورهای منطقه بسیار موفق بوده است.

پکن ضمن ورود به برنامه همکاری 25 ساله با ایران، قراردادهایی با اسرائیل و عربستان سعودی امضا کرده است و موقعیت خوبی برای عدم دخالت سیاسی در منطقه ای که درگیر درگیری است، قرار داده است.

با این حال، از آنجایی که ایالات متحده و چین هر دو مصمم تر می شوند تا در رقابت شرکت کنند، مشخص نیست چین تا چه زمانی می تواند به اجرای سیاست خارجی صرفا مبتنی بر اقتصاد خود در منطقه ادامه دهد.

موفقیت گذشته چین در حفظ موقعیت نسبتاً خنثی مورد حمایت قرار گرفته است. عربستان سعودی قدردان این است که چین خود را با سوابق حقوق بشری ریاض اذیت نمی کند و از تحریم ها علیه ایران حمایت نمی کند. 

با این حال، برخی از تحلیلگران تردید خود را در مورد احتمال اجرای دقیق این سیاست توسط چین ابراز کرده اند. 

برتون توضیح داد که از نظر اقتصادی، هرچه بیشتر سرمایه گذاری کنید، بیشتر به منطقه گره می خورید و بیشتر محصور می شوید، و در نهایت از نظر سیاسی درگیر می شوید.

جهان اکنون وارد مرحله‌ای با درجه عدم اطمینان بیشتری می‌شود و برای بسیاری از کشورهای منطقه، انتخاب از میان برخی از بزرگترین بازیگران غیرعملی است.

السدیری گفت: «در منطقه ای که در دوره گذار است، مردم به صورت دوگانه فکر نمی کنند، یعنی آمریکا یا چین. آنها به هر دو نیاز دارند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



+ 0
مخالفم - 0

 

بازدید: 23

© تمامی حقوق این سایت برای وب سایت اتاق 24 محفوظ است.

طراحی سایت خبرگزاری