اتاق 24 مجموعه ای از اخبار سیاسی، اقتصادی و اتاق بازرگانی ایران

کد: 4248
بروزرسانی: پنج شنبه, ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۶ ۱۸:۵۳
دسته: مقالات
پرینت
ایمیل
سیاست خارجی روسیه

رویکردهای ولادیمیر پوتین به سیاست خارجی روسیه (قسمت اول)


 

در سال‌های اخیر نام روسیه بویژه در عرصه سیاست خارجی بیش از همه با نام و عملکردهای ولادیمیر پوتین شناختته می شود. اما به راستی ولادیمیر پوتین کیست و چگونه روسیه را از کشوری ضعیف پس از فروپاشی شوروی به جایگاه کنونی آن در عرصه روابط بین‌الملل ارتقاء داد؟ 

ولاديمير اسپيردونويچ پوتين در ۷ اكتبر ۱۹۵۲ در لينگراد (سن‌پترزبورگ امروزي) به دنيا آمد. پدربزرگش اسپيريدون آشپز شخصی لنين و استالين و پدر و مادرش كارگران يك كارخانه بودند. بنابراین پوتین فرزندی از طبقه کارگر روسیه بود. پدر پوتین یک کمونیست واقعی بود و مادر او یک مسیحی ارتدوکس؛ اگرچه جرات نداشت در خانه هیچ نشانه یا علامتی از دین و آئین خود بروز دهد. مادر پوتین مطمئن بود که فرزندش یک مسیحی ارتدوکس خواهد شد و به همین خاطر وی را در معرض آموزه‌های مسیحی قرار می‌داد.

در جوانی شیفته شخصیت افسرهای اطلاعاتی و امنیتی شوروی بود. در دوران سربازی، به نیروی دریایی شوروی پیوست و به یک زیردریایی فرستاده شد. در لنینگراد به دانشگاه رفت و از دپارتمان حقوق این دانشگاه فارغ التحصیل شد که در همان زمان تحصیل نیز عضو «گروه کمونیستی اتحاد جماهیر شوروی» بود. به خاطر علایق خود به مسائل اطلاعاتی و امنیتی، وارد «کاگ‌ب» سرویس جاسوسی و اطلاعات امنیتی شوروی شد. در ۲۴ سالگی دوره آموزشی «کاگ‌ب» را تمام کرد. در ۳۱ سالگی ازدواج نمود و ۲ سال بعد صاحب دو دختر شد. وی در ۳۲ سالگی به سمت یکی از اعضای ارشد «کاگ‌ب» ارتقاع مسئولیت یافت و یک سال بعد، سازمان اطلاعات و امنیت شوروی، وی را به آلمان شرقی فرستاد اما با شکست کمونیسم در آلمان شرقی و اتحاد دو آلمان در سال ۱۹۹۰، به لنینگراد بازگشت.

بعد از فروپاشی شوروی همچنان در ساختار قدرت در دولت فدراسیون روسیه باقی ماند و در سال ۱۹۹۹ قائم مقام وزیر امور خارجه روسیه شد. بعد از مدتی به کاخ ریاست جمهوری راه یافت و توانست اعتماد یلتسین را به خود جلب کند. یلتسین، پوتین را به عنوان جانشین خود برگزید که سابقه طولانی در دستگاه امنیتی شوروی داشت .مردم روسیه در دوران پس از فروپاشی اتحاد شوروی، با گسترش امواج جدایی طلبی، جنگ در چچن و اقدامات گوناگون تروریستی مواجه شدند. آن‌ها در جریان گروگانگیری های خونبار در مسکو، بسلان، داغستان و... هر روز با اخبار هولناکی که امکان فروپاشی فدراسیون روسیه را برجسته می‌ساخت، روبه رو بودند. انتخاب ولادیمیر پوتین پایانی بر این نگرانی‌ها بود. او توانست امنیت را تا حد قابل ملاحظه ای در سراسر فدراسیون برقرار کند و این امتیاز بزرگی بود که پوتین موفق به کسب آن شد. او به نسلی از سیاستمداران روسیه تعلق داشت که از زمان شوروی شکل گرفته بود. به این ترتیب هرچند پوتین با حمایت یلتسین به قدرت رسید، ولی توانست با بهره گیری از توانایی شخصی خود به زودی به یک رئیس جمهوری محبوب در روسیه تبدیل شود.

با بقدرت‌ رسيدن‌ پوتين از اواخر دهه ۹۰ و بهبود نسبي وضعيت اقتصادي روسيه، راهبرد «مقاومت‌ مثبت» ‌سالهاي ۲۰۰۵-۲۰۰۰ بر اساس رويکرد عـمل‌ گـرايانه‌ ومـبتني‌ بر پذيرش وضع موجود، عدم تقابل‌گرايي‌ بي‌حـاصل، مـسامحه، مصالحه و در عين حال فرصت‌طلبي راهبردي از کوچکترين مجال‌ها‌ براي‌ کسب بيشترين منافع، بعنوان راهبرد‌ جديد‌ سياست خارجي‌ روسـيه‌ در‌ بـرابر هـژمون نظام بين الملل در‌ دستور کار‌ قرار گرفت. جنگ افغانستان، جنگ‌ عـراق و تحولات خاورميانه، خروج آمريکا از پيمان ‌«ABM»، گسترش موج دوم ناتو‌ به شرق از جمله‌ موضوعات‌ برجسته اين دوره بود که‌ روسيه‌ بـر اسـاس اصـول باز گفته مصالحه، عدم تقابل و امتيازگيري آستانه تحمل‌ را‌ در روابـط خـود با آمريکا‌ مدنظر‌ قرار‌ داد.

اما اين کـشور از سال‌ ۲۰۰۶‌ بصورت نامحسوس و از ابتداي سال ۲۰۰۷‌ بصورت‌ آشکار با‌ اعتماد‌ به‌ نفس حـاصل از دسـتاوردهـا و موفقيت هاي خود در حوزه‌هاي مختلف ژئوپلتيکي وژئواکونوميکي، سياست «مقاومت مستقیم» را در‌ برابر‌ يکجانبه‌گـرايي‌هـا وتـوسعه‌طلبي‌هاي‌ آمريکا‌ در‌ پيش‌ گرفت‌. روسيه که از‌ ابتداي‌ دهه ۱۹۹۰ سوداي بازگشت به موقعيت قـدرت بـزرگ را در سر مي پروراند اما مشکلات عديده‌ اقتصادي‌ پيگيري‌ عملي اين آرمان را ۱۵  سال به‌ تـاخير‌ انـداخته‌ بـود‌، در‌ اين‌ مقطع خود را در مرحله جديدي از توزيع قدرت جهاني مي ديد که مي توانست سهمي لازم را از آن کـسب کند.

بر اساس فرهنگ سیاست خارجی‌ روسیه‌، نظام بین‌الملل ماهیتی آنـارشیک دارد، نـظامی کـه در آن «قدرت» و «منفعت» دولت‌ها اهمیتی بیش از هنجارها و نهادها دارند. در چند سال اخیر، روسیه خود را بسیار قدرتمندتر از گذشته‌ یـافته‌ ‌ ‌اسـت. این کشور دراساس، رویکردی واقع‌گرایانه به سیاست خارجی و نظام بین‌الملل دارد. به باور آلن لیـنچ۱، پوتـین کـه از مأمورهای ک.گ.ب بوده و در نتیجه سابقه امنیتی دارد، توانسته نخبگان سیاسی‌ همفکر‌ خود‌ را در هرم تصمیم‌گیری سیاست‌ خارجی‌ روسـیه‌ قرار دهد. از همین رو، روسیه کنونی نگرش واقع‌گرایانه‌تری از منفعت و قدرت روسی در نظام بین‌الملل دارد. از نـظر بوبولو نیز‌ ورود‌ این‌ افـراد بـه ساختار تصمیم‌گیری سیاست خارجی روسیه سبب‌ شده‌ است تا دولت این کشور، نسبت به موضوع‌های مهم بین‌المللی، نگرش امنیتی عمیق‌تری داشته باشد. از‌ نظر‌ هدف‌ها‌، سیاست خارجی پوتین، تداوم همان سیاست سـنتی روسیه در نظام‌ بین‌الملل یعنی تثبیت قدرت ملی در محیط ژئوپلیتیک و دستیابی به نفوذ جهانی در مقام یک قدرت بزرگ است‌.( عسگرخانی و دیگران، ۱۳۹۲، ۱۱۸)

پيگيري سياست تهاجمي در حوزه انرژي وتأکيد بر تثبيت موقعيت خـود بـه عـنوان ابرقدرت انرژي، طرح سياست خاورميانه‌اي جديد، برنامه فروش تسليحات نظامي‌، عدم‌ پذيرش قاطع استقرار طرح مـوشکي آمـريکا در اروپاي شرقي و در پي آن تعليق پيمان سلاح هاي متعارف، استقرار سيستم دفاع ضد موشکي در پتـرزبورگ وغـيره ، نـشانه هايي از تلاش‌ روسيه‌ براي اعلام ارتقاء جايگاه خود در ترتيبات نظام بين‌الملل بود که تـنش‌هـايي را در روابـط اين کشور با آمريکا به همراه‌ داشت‌. در بخش دوم مقاله به مهمترین اهداف سیاست خارجی روسیه تحت رهبری پوتین برای تثبیت جایگاه خود به عنوان یک قدرت جهانی پرداخته می‌شود.

عاطفه کریمی

ادامه دارد.

 

 


 



+ 0
مخالفم - 0

بازدید: 2370
تعداد نظرات: 0
منتشر نشده: 0

ارسال نظر



کد امنیتی کد جدید

© تمامی حقوق این سایت برای وب سایت اتاق 24 محفوظ است.

طراحی سایت خبرگزاری