اسرائیل و حماس پس از حمله غافلگیرانه روز شنبه شامل عملیات هوایی، دریایی و زمینی که توسط گروه فلسطینی از نوار غزه آغاز شد، در چرخه جدیدی از تشدید خشونت ها قرار گرفته اند.
در حمله ای به وسعت شگفت انگیز، افراد مسلح حماس به بیش از 50 نقطه در خارج از نوار غزه و تا 24 کیلومتری مرز حمله کردند.
قدرت، پیچیدگی و زمان حمله صبح شنبه، اسرائیلی ها را شوکه کرد. جنگجویان حماس برای شکستن حصار مرزی غزه از مواد منفجره استفاده کردند و سپس با موتورسیکلت، وانت، پاراگلایدر و قایقهای تندرو از ساحل عبور کردند.
رسانه های رژیم صهیونیستی به نقل از مقامات سازمان امداد و نجات اعلام کردند که در حمله روز شنبه بیش از 250 نفر کشته و 1500 نفر زخمی شدند که این تعداد در گزارش های دیگری آمار بالاتری دارد که این حمله را به مرگبارترین حمله در چند دهه اخیر در اسرائیل تبدیل می کند.
وزارت بهداشت فلسطین نیز اعلام کرد در حملات رژیم صهیونیستی دست کم 232 نفر در نوار غزه شهید و 1700 نفر زخمی شدند که با توجه به حملات هوایی اسرائیل بیم افزایش شهدا وجود دارد.
جنگجویان حماس تعداد نامعلومی از غیرنظامیان و سربازان اسرائیلی را نیز به غزه منتقل کردند.
ناداو عیال، نویسنده اسرائیلی و ستون نویس ارشد Yediyot Ahronot در مصاحبه ای گفت: این اتفاق یک آسیب ملی بود. مانند 11 سپتامبر است اما رک و پوست کنده بزرگتر است. ما ده ها نفر گروگان داریم.
گروگان گرفتن غیرنظامیان و سربازان اسرائیلی موضوعی حساس را برای اسرائیل به وجود آورده است که سابقه مبادلات بسیار سنگینی برای بازگرداندن اسرائیلی های اسیر به خانه دارد. رژیم صهیونیستی هزاران فلسطینی را در زندان های خود نگه می دارد. هچت سخنگوی ارتش اسرائیل تأیید کرد که تعداد قابل توجهی اسرائیلیها روز شنبه ربوده شدند.
مفسران سیاسی و منتقدان به شدت دولت و ارتش اسرائیل را به دلیل عدم پیشبینی حملات حماس مورد انتقاد قرار دادند.
حمله بی سابقه حماس به اسرائیل در زمانی صورت می گیرد که اسرائیل با شکاف سیاسی داخلی تاریخی، خشونت فزاینده در کرانه باختری رود اردن و مذاکرات پرمخاطره بین اسرائیل، عربستان سعودی و ایالات متحده مواجه است.
پافشاری نتانیاهو برای انجام اصلاحات قضایی که دادگاه عالی اسرائیل را تضعیف میکند، اختلافات داخلی را در میان اسرائیلیها را به شدت برانگیخته است، اقدامی که باعث اعتراض گسترده در سراسر کشور شد.
اولین بخش اصلاحات در ماه مارس پس از تصویب قانون کنست، پارلمان اسرائیل، تصویب شد که از یک نخست وزیر در برابر عزل از قدرت محافظت می کرد. این قانون تصریح میکرد که نخستوزیر تنها به دلایل سلامتی یا سلامت روانی میتواند برکنار شود و تنها رهبر و دفتر آنها میتوانند این تصمیم را بگیرند.
اصلاحات قضایی پس از آن صورت گرفت که نتانیاهو در سالهای اخیر مجبور به برگزاری چندین انتخابات برای باقی ماندن در قدرت شد. منتقدان، اصلاحات قضایی را با اشاره به اینکه این اصلاحات قدرت دموکراتیک در اسرائیل را تضعیف می کند، محکوم کردند، حتی برخی اشاره کردند که این اصلاحات برای حفظ نتانیاهو در قدرت پس از مواجهه با اتهامات فساد طراحی شده بود.
بخش دوم اصلاحات تصویب شده در ماه ژوئیه، دادگاه را از غیرمنطقی اعلام کردن تصمیمات دولت باز می دارد. یک نظرسنجی از کانال 13 اسرائیل در آن ماه نشان داد که 56 درصد از اسرائیلیها بیم دارند که اصلاحات قضایی جرقه جنگ داخلی را بزند.
به عقیده تحلیلگران حماس و حامیان آن اختلافات عمیق سیاسی در اسرائیل را فرصتی بالقوه برای حمله در نظر گرفتند. به عقیده آنها در میان دشمنان اسرائیل این حس وجود دارد که اسرائیل هرگز تا این اندازه متفرق، ضعیف و از هم پاشیده نبوده است.
از سوی دیگر دولت ائتلافی بنیامین نتانیاهو، بیش از یک سال است که سرکوب فزایندهای را علیه آنچه که حملات تروریستی فزاینده فلسطینی میگوید، انجام داده است و پافشاری وی بر سیاست شهرک سازی عملاً مذاکرات صلح را قفل کرده و به بن بست کشانده است.
ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی راست افراطی اسرائیل، از گسترش شهرکها ستایش کرده و خواستار گسترش بیشتر آن شد. دولت راست افراطی نتانیاهو طرح هایی برای ساختن 5000 شهرک جدید اسرائیل در دست دارد. شهرکهای اسرائیلی که در زمینهای فلسطینی ساخته شدهاند، طبق قوانین بینالمللی غیرقانونی هستند و توسط دولت آمریکا محکوم شدهاند.
بایدن به نخست وزیر نتانیاهو در دیدار ماه گذشته آنها در نیویورک گفت که هر توافقی باید شامل تشکیل کشور فلسطینی باشد، چیزی که گسترش شهرک سازی نتانیاهو در کرانه باختری از آن جلوگیری می کند. هفته گذشته، یک گروه دو حزبی از سناتورها در نامه ای به کاخ سفید همین نگرانی ها را مطرح کردند.
در همین حال، کرانه باختری همچنان صحنه افزایش حملات شهرک نشینان اسرائیلی به فلسطینیان است. به گفته آژانس بشردوستانه سازمان ملل (OCHA)، شهرک نشینان اسرائیلی در سال 2023 حداقل 700 بار به فلسطینی ها حمله کرده اند که بالاترین تعداد در تاریخ ثبت شده است.
همچنین زمان حمله حماس می تواند با هدف ایجاد اختلال در مذاکرات بین اسرائیل و عربستان سعودی باشد، زیرا ریاض در آستانه عادی سازی روابط با اسرائیل است.
در هفتههای اخیر، دیپلماتهای ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی به انبیسی نیوز گفتهاند که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا، همگی از توافقی دیپلماتیک حمایت کردهاند که منجر به به رسمیت شناختن اسرائیل توسط عربستان سعودی شود.
دیپلمات ها می گویند که اگر عربستان سعودی با به رسمیت شناختن اسرائیل موافقت کند، سایر کشورهای عربی را به این کار سوق خواهد داد. مجموعه ای از چنین توافقاتی به دهه ها خصومت بین اسرائیل و همسایگانش که به سال 1948 بازمی گردد پایان می دهد.
با این حال، هر سه طرف شرایط پیچیده ای برای چنین توافقی دارند. بن سلمان نشان داده است که با توجه به منافع اقتصادی گسترده ای که برای عربستان سعودی به ارمغان می آورد، مایل است اسرائیل را به رسمیت بشناسد. قبل از حمله حماس، گزارشهایی وجود داشت مبنی بر اینکه عربستان سعودی به کاخ سفید گفته بود که با افزایش تولید نفت خود موافقت میکند تا به تحکیم یک توافق کمک کند، چیزی که کاخ سفید دو سال است که به دنبال آن بوده است.
اما سعودیها از ایالات متحده میخواهند که به آنها در توسعه یک برنامه هستهای غیرنظامی کمک کند، چیزی که با مخالفت اعضای راستگرای ائتلاف نتانیاهو و اعضای سنای ایالات متحده، که باید چنین توافقی را تصویب کنند، مواجه شده است.
اکنون عربستان سعودی در واکنش به این حمله از دو طرف خواست خویشتنداری کنند. این پادشاهی اعلام کرد که بارها در مورد خطر انفجار وضعیت در نتیجه تداوم اشغال (و) محروم شدن مردم فلسطین از حقوق مشروع خود هشدار داده است.
محمد دیف، از رهبران ارشد شاخه نظامی حماس، گفت که این حمله در پاسخ به محاصره 16 ساله غزه، حملات اسرائیل به داخل شهرهای کرانه باختری طی سال گذشته، خشونت در مسجد الاقصی، افزایش حملات شهرک نشینان به فلسطینی ها و رشد شهرک ها بوده است.
دیف که در انظار عمومی ظاهر نمی شود، در پیام ضبط شده گفت: «دیگر بس است». وی گفت این حمله تنها آغاز عملیاتی بود که او آن را «عملیات طوفان الاقصی» خواند و از فلسطینیان از قدس شرقی تا شمال اسرائیل خواست تا به نبرد بپیوندند.
حماس اعلام کرد که برای یک جنگ بالقوه طولانی برنامه ریزی کرده است. صالح العاروری، معاون دفتر سیاسی حماس به شبکه تلویزیونی الجزیره گفت: ما برای همه گزینه ها از جمله جنگ همه جانبه آماده هستیم. ما آماده ایم هر کاری که برای عزت و آزادی مردممان لازم است انجام دهیم.
خالد قدومی، سخنگوی حماس به الجزیره گفته است که عملیات نظامی این گروه در پاسخ به تمام جنایاتی است که فلسطینیان طی دههها با آنها روبرو بودهاند. ما از جامعه بینالمللی میخواهیم که جنایات در غزه، علیه مردم فلسطین، اماکن مقدس ما مانند مسجد الاقصی را متوقف کند. همه اینها دلیل شروع این نبرد است.
حماس در بیانیه ای که در تلگرام منتشر کرد، از «مبارزان مقاومت در کرانه باختری» و همچنین «ملت های عربی و اسلامی ما» خواست به نبرد بپیوندند.
