مقدمه
اسرائیل از زمان آغاز عملیات «طوفان الاقصی» که توسط مقاومت فلسطین در 7 اکتبر آغاز شد و سپس جنگ در نوار غزه با چالش های زیادی مواجه است. که اقتصاد این کشور را با مشکلات فراوانی روبرو کرده که قبلاً هرگز شاهد آن نبوده بود و همین امر باعث شد تا از ایالات متحده بخواهد تا با میلیاردها دلار از آن حمایت کند.
علاوه بر هزینه اولیه جنگ که حدود 50 میلیارد دلار تخمین زده می شود، این جنگ پیامدها و تأثیراتی بر بخش های مختلف اقتصادی در بازار اسرائیل داشت که این تأثیرات باعث اختلال در بسیاری از تأسیسات به درجات مختلف شد، به ویژه در شاخه های ساخت و ساز، گردشگری، سرگرمی، کافه ها و رستوران های اسرائیل که در اختلال در صدها هزار نیروی کار منعکس شد.
با توجه به این پیامدها، برخی برآوردها حاکی از کاهش قابل توجه رشد اقتصادی است. شموئل آبرامسون، اقتصاددان ارشد وزارت دارایی، معتقد است که رشد اقتصادی اسرائیل به 2 درصد کاهش خواهد یافت. همانطور که برای سال آینده، این احتمال وجود دارد که رشد تنها به 1.6٪ برسد. برآوردهای قبل از جنگ، رشد 3.4٪ را نشان می دهد.
طولانی شدن جنگ
دکتر نایف خالدی، کارشناس اقتصادی در این باره گفت: اسرائیل در چند جبهه با واقعیت جنگ مواجه است و از این رو معتقد است که جنگ طولانی خواهد شد و ممکن است تا سال 2024 ادامه یابد.
وی معتقد بود که طولانی شدن جنگ عمدتاً ناشی از اهداف اعلام شده از سوی سطح سیاسی و همچنین رهبری نظامی اسرائیل است. این اهداف در تلاش برای تحمیل یک واقعیت امنیتی جدید خلاصه شده است که پیامدها و تأثیراتی بر اقتصاد اسرائیل خواهد داشت.
خالدی در سخنرانی خود با الجزیره نت با توجه به پیامدها و آثار اولیه جنگ بر اقتصاد اسرائیل به تغییرات و اصلاحات مورد انتظار در بودجه عمومی اسرائیل با حرکت به سمت توسعه چارچوب بودجه حدود 45 میلیارد شیکل (12 میلیارد دلار) اشاره کرد که نشان دهنده کسری بودجه اولیه و مستقیم ناشی از جنگ است.
برهم زدن چرخ اقتصاد
خالدی با تشریح اینکه فراخوان بیش از 300 هزار اسرائیلی از نیروهای ذخیره باعث برهم زدن چرخ اقتصاد و بازار کار شده است، خاطرنشان کرد: حدود 20 درصد از نیروهای ذخیره، صاحبان منافع تجاری و شرکتها هستند. ناگفته نماند که وزارت مالیه بودجه هایی را برای صرف این نیروها و پرداخت به سربازان ذخیره برای اداره زندگی روزمره آنها اختصاص داده است.
کارشناس اقتصادی می گوید: اسرائیل برای اولین بار شاهد جابجایی غیرنظامیان از جنوب و شمال کشور است، زیرا حدود 300000 اسرائیلی از شهرهای نزدیک به خط مقدم و جنگ تخلیه شدند. این بودجه عمومی را سنگین می کند.
خالدی می افزاید: به دلیل جنگ، انتخابات محلی اسرائیل که قرار بود در پایان اکتبر گذشته برگزار شود، به تعویق افتاد که این به تعویق افتادن مانع از تصویب هرگونه بودجه برای شهرک ها و اختلال در طرح ها و پروژه های زیربنایی، ساخت و ساز و بازسازی می شود که این به معنای اختلال در کار پیمانکاران و شرکت های ارائه دهنده خدمات به دولت محلی است.

تورم بدتر شد
خالدی به موضوع مبادله شیکل در برابر ارزهای خارجی به ویژه دلار اشاره کرد. شیکل در آغاز جنگ کاهش ارزشی را به ثبت رساند که باعث شد بانک مرکزی اسرائیل مداخله کند و بخشی از ذخایر دلاری خود را به منظور جلوگیری از تشدید تورم مالی بفروشد.
وی خاطرنشان کرد: تورم مالی به افزایش قیمت ها کمک می کند و جنگ در افزایش نرخ سود و اخلال در پروژه های تجاری نقش دارد که از عوامل منفی بر رشد اقتصادی است.
این کارشناس اقتصادی توضیح داد: با توجه به جنگ، اقتصاد وضعیت رکود و کندی را به ثبت رساند. خانواده ها پروژه های اقتصادی، عمرانی، تجاری و سرمایه گذاری خود را به تعویق انداختند. این یک ضربه به رشد اقتصادی در بحبوحه کاهش درآمدهای مالیاتی دولت تلقی می شود. توجه داشته باشید که 90 درصد از درآمد خزانه دولت به مالیات و 10 درصد به تجارت خارجی بستگی دارد.
سیاست های اقتصادی دولت
در بحبوحه پیامدهای جنگ بر اقتصاد اسرائیل، خالدی تاکید کرد که به دلیل سیاستهای دولت فعلی که در ائتلاف متکی بر احزاب راست افراطی است، بسیاری از وزارتخانهها، باری را بر دوش اقتصاد قبل از جنگ تشکیل میدهد زیرا این وزارتخانه ها برای اهداف ائتلاف ایجاد شدند.
با توجه به همه این عوامل، محورها و بازتاب هایی که بر اقتصاد سایه افکنده است، خالدی می گوید ارتش اسرائیل خواستار دو برابر شدن بودجه خود است. جنگ غزه نشان داد که رژیم اسرائیل در دفاع از خود تا چه حدی ضعیف است و بنابراین بودجه ارتش در آینده دو برابر خواهد شد.
این کارشناس اقتصادی معتقد است اسرائیل سال آینده پس از پایان جنگ شاهد تدابیر و دستورات بسیاری خواهد بود که شهروند تاوان آن را می پردازند. اسرائیل که اقتصاد آن به صنعت فناوری و تجارت تسلیحات وابسته است، به تنهایی قادر به تحمل هزینه های جنگ غزه نبود، زیرا از حمایت اولیه آمریکا به مبلغ 14 میلیارد دلار برخوردار بود.
با تکیه بر آمریکا
خالدی حمایت مالی آمریکا از اسرائیل در طول جنگ را در حفظ اقتصاد اسرائیل در هفتههای اول جنگ تاثیرگذار دانست و خاطرنشان کرد: جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا برای تخصیص بیشتر حمایتهای مالی از اسرائیل و اقتصاد آن تلاش میکند.
با توجه به عواقب و اثرات مورد انتظار جنگ بر اقتصاد اسرائیل، این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: اسرائیل از آمریکا خواستار حمایت بیشتر است و میخواهد بایدن برای مقابله با بحران این رژیم کمکهای بیسابقهای به اسرائیل اختصاص دهد.
خالدی می گوید: اگر حمایت های خارجی آمریکا و جوامع یهودی نبود، میزان آسیب به اقتصاد اسرائیل بسیار زیاد بود. بسیاری از شرکت های خارجی سرمایه گذاری های خود را از اسرائیل خارج کردند.
وی به پیامدهای منفی رتبه منفی اقتصاد اسرائیل توسط موسسات رتبه بندی اعتباری بین المللی اشاره کرد، زیرا این امر باعث می شود بانک های خارجی تمایلی به اعطای وام به اسرائیل نداشته باشند و یا ضمانت های بیشتری را مطالبه کنند و نرخ بهره بالایی دریافت کنند.
به گفته خالدی، با توجه به دیدگاه بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل که جنگ او در غزه "وجودی" است، جامعه اسرائیل با آن همذات پنداری کرد و تمایل خود را برای پرداخت مالیات جنگ ابراز کرد و بنابراین دولت ملزم به تنظیم مجدد اوراق از جمله سیاست اقتصادی خود خواهد بود.




