روزنامه انگلیسی فایننشال تایمز در گزارشی به مقایسه اقتصادی بین ایالات متحده آمریکا و متحدان نزدیکش و بلوک چین و کشورهای حامی آن پرداخت و به این نتیجه رسید که واشنگتن همچنان نسبت به رقیب خود، چین، برتری اقتصادی دارد. اما این چگونه است؟
این گزارش نتایج یک تحلیل هیجان انگیز ارائه شده توسط Capital Economics مستقر در لندن را در مورد اینکه «اقتصاد شکسته جهانی در سال 2024 چگونه خواهد بود» ارائه می کند.
در این تحلیل آمده است که اقتصاد و سیاست همیشه در تعامل بوده اند، اما سیاست امروزه اهمیت بیشتری یافته است و مفهوم آن تغییر شکل اقتصاد جهانی از طریق روابط پرتنش بین ایالات متحده و چین است.
بر اساس گزارش Capital Economics کشورها را می توان به 5 گروه تقسیم کرد:
- ایالات متحده و متحدان نزدیک آن، متشکل از: ایالات متحده، کانادا، اروپا (به جز مجارستان)، ژاپن، استرالیا و نیوزیلند.
- کشورهایی که به سمت ایالات متحده گرایش دارند عبارتند از - در درجه اول - هند، کلمبیا، مکزیک، مراکش، ترکیه و کره جنوبی.
- کشورهای غیر متعهد، این گروه شامل برزیل، اندونزی و نیجریه است.
- چین و متحدان نزدیک آن که عبارتند از: چین، روسیه، ایران و پاکستان.
- کشورهایی که به چین تمایل دارند عبارتند از آرژانتین، بیشتر آفریقا (از جمله آفریقای جنوبی)، عراق، قزاقستان و عربستان سعودی.
نویسنده گزارش، مارتین ولف، معتقد است که بین گروه اول و بقیه یک تمایز اساسی وجود دارد. او گفت: دموکراسیهای پردرآمد دارای ارزشهای اساسی مشترک هستند، اگرچه ادامه این روند به نتایج انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در سال 2024 بستگی دارد. در حالی کشورها در گروههای دیگر بیشتر با آنچه مخالفند تعریف میشوند تا آنچه که از آن حمایت میکنند.
وی افزود: روسیه و ایران متحدان مورد علاقه چین و بالعکس هستند و دشمن مشترکی دارند، اما این کشورها همچنان با یکدیگر تفاوت زیادی نیز دارند. با این حال، ائتلاف های موردعلاقه می توانند روابط اقتصادی و سیاسی را شکل دهند. دشمن دشمن من ممکن است برای مدتی در واقع دوست خوبی باشد.
موازنه های قدرت
1- بلوک چین نیمی از خشکی جهان را تشکیل می دهد، در حالی که این رقم برای بلوک آمریکا 35 درصد است، همچنین جمعیت کمی بزرگتر از جهان (46٪ در مقابل 43٪) در بلوک چین زندگی می کنند، اما هنوز تنها 27 درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی را تولید می کند که تقریباً تمام آن در خود چین است، در مقایسه با حدود 67 درصد در بلوک آمریکا.
2- سهم بلوک چین در صنعت مهمتر از سهم آن در تولید ناخالص داخلی است، این رقم در سال 2022 به 38 درصد از تولید صنعتی جهانی رسید، در حالی که این رقم برای بلوک آمریکا 55 درصد است.
3- در بخش کشاورزی، بلوک چین 49 درصد از تولید را در دست دارد، در حالی که این رقم برای بلوک آمریکا حدود 38 درصد است، زیرا شامل بسیاری از تولیدکنندگان کالا می شود.
4- در سال 2022، 144 کشور بیشتر از آمریکا با چین کالا مبادله کردند. ایالات متحده بزرگترین شریک تجاری تنها 60 کشور بود. اما نیمی از تجارت جهانی کالا بین کشورهای طبقه بندی شده در بلوک آمریکا بود.
نویسنده افزود: از جمله راه هایی که ممکن است این تعادل تغییر کند، فروپاشی بلوک آمریکا یا رشد سریع تر اقتصاد چین است.
تسلط آمریکا بر فعالیت های مالی
1- بلوک آمریکا همچنان در فعالیت های مالی و جریان سرمایه مسلط است. علیرغم کاهش موقعیت آن در سرمایه گذاری مستقیم خارجی، همچنان 84 درصد از کل سهام سرمایه گذاری مستقیم خارجی توسط کشور سرمایه گذار و 87 درصد توسط گیرنده در سال 2022 را تشکیل می دهد. این به دلیل شرکت های مسلط در جهان و کشورهای دریافت کننده است.
2- حدود 86 درصد از سرمایه گذاری های جهانی در بلوک آمریکا و تنها 2 درصد آن در بلوک چین است. سرمایه گذاری مستقیم خارجی بین ایالات متحده و بلوک چین معادل 3 برابر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در بلوک چین است.
3- ذخایر ارزی هنوز هم عمدتاً از داراییهایی تشکیل شده است که به واحد پول ایالات متحده و واحدهای پولی متحدان آن تقسیم میشوند. این ذخایر 87 درصد از ذخایر ارزی خارجی را تشکیل میدهند، زیرا تنها این کشورها داراییهای مالی نقدی بلندمدت را ارائه میکنند، در حالی که چین بعید است بخواهد این اوراق را ارائه کند زیرا این امر مستلزم آزادسازی و باز کردن بازارهای مالی خود از جمله بازارهای بدهی عمومی چین است.
بر اساس این اعداد به نظر می رسد بلوک آمریکا متحدتر و از نظر اقتصادی قدرتمندتر از گروه چین است، با توجه به اینکه برتری بلوک چین بر بلوک آمریکا زمان بسیار بیشتری می برد و ممکن است هرگز محقق نشود.
